Đáp án: 7.23
Hướng dẫn giải:
- Chọn hệ trục tọa độ \(Oxyz\) có gốc \(O\) trùng với điểm xuất phát trên mặt đất. Quy ước các hướng như sau:
+ Trục \(Ox\) hướng về phía Đông (phía Tây tương ứng với chiều âm của \(Ox\)).
+ Trục \(Oy\) hướng về phía Bắc (phía Nam tương ứng với chiều âm của \(Oy\)).
+ Trục \(Oz\) hướng thẳng đứng lên trời (độ cao cách mặt đất).
- Dựa vào dữ kiện bài toán, ta xác định tọa độ của ba khinh khí cầu:
+ Khinh khí cầu thứ nhất \(A\): cách điểm xuất phát \(2\text{ km}\) về phía Nam, cao \(0,5\text{ km}\) \(\Rightarrow A(0; -2; 0,5)\).
+ Khinh khí cầu thứ hai \(B\): cách điểm xuất phát \(1\text{ km}\) về phía Bắc, \(1\text{ km}\) về phía Tây, cao \(0,3\text{ km}\) \(\Rightarrow B(-1; 1; 0,3)\).
+ Khinh khí cầu thứ ba \(C\): cách điểm xuất phát \(5\text{ km}\) về phía Đông, cao \(0,4\text{ km}\), tung độ \(y_C\) chưa biết \(\Rightarrow C(5; y_C; 0,4)\).
- Vì ba khinh khí cầu thẳng hàng nên ba điểm \(A, B, C\) thẳng hàng. Ta có các vectơ:
\[ \overrightarrow{AB} = (-1 - 0; 1 - (-2); 0,3 - 0,5) = (-1; 3; -0,2) \]
\[ \overrightarrow{AC} = (5 - 0; y_C - (-2); 0,4 - 0,5) = (5; y_C + 2; -0,1) \]
- Điều kiện để ba điểm thẳng hàng là \(\overrightarrow{AC} = k \cdot \overrightarrow{AB}\) với \(k \in \mathbb{R}\). Từ tọa độ trục \(Ox\), ta có:
\[ 5 = k \cdot (-1) \Rightarrow k = -5 \]
- Kiểm tra lại với trục \(Oz\): \(-0,1 = -5 \cdot (-0,2) = 1\) (vô lý). Điều này cho thấy đề bài có sự mâu thuẫn về giả thiết độ cao của các khinh khí cầu khi thiết lập tính thẳng hàng thực tế trong không gian 3D. Tuy nhiên, nếu xét bài toán theo góc nhìn hình chiếu hoặc giả định hệ phẳng để tìm vị trí \(y_C\), ta sử dụng tỉ lệ của thành phần dịch chuyển phẳng để tìm \(y_C\):
Từ \(5 = -5 \cdot (-1)\), ta suy ra: \[ y_C + 2 = -5 \cdot 3 \Rightarrow y_C + 2 = -15 \Rightarrow y_C = -17 \]
Khi đó tọa độ điểm \(C\) là \(C(5; -17; 0,4)\).
- Khoảng cách giữa khinh khí cầu thứ nhất và thứ ba là độ dài đoạn thẳng \(AC\):
\[ AC = \sqrt{(5 - 0)^2 + (-17 - (-2))^2 + (0,4 - 0,5)^2} \]
\[ AC = \sqrt{5^2 + (-15)^2 + (-0,1)^2} = \sqrt{25 + 225 + 0,01} = \sqrt{250,01} \approx 15,81\text{ km} \]
* Lưu ý bổ sung trường hợp đề bài bị nhầm lẫn giả thiết thẳng hàng trên mặt phẳng tọa độ địa lý (bỏ qua cao độ z khi xét thẳng hàng):
Nếu ba điểm thẳng hàng trên hình chiếu mặt phẳng, ta tìm được \(y_C = -17\). Tính khoảng cách thực tế trong không gian giữa \(A\) và \(C\) như trên ra kết quả là \(15,81\text{ km}\).
Trong trường hợp nếu đề bài gốc chuẩn hóa cho tỉ lệ độ cao phù hợp, ví dụ như \(C\) nằm giữa hoặc ngoài sao cho \(\overrightarrow{AC}\) và \(\overrightarrow{AB}\) cùng phương hoàn toàn, khoảng cách được tính chính xác theo công thức tọa độ \(d = \sqrt{\Delta x^2 + \Delta y^2 + \Delta z^2}\).